Obecnie — Jol Gmur

Wystawa „obecnie” skupia się na tym, co w praktyce artystki najważniejsze: na geście jako rejestrze chwili, która wydarza się tylko raz i istnieje wyłącznie w czasie swojej realizacji. Tytuł podkreśla nie tylko temporalność aktu malarskiego, ale także fundamentalną ideę jej twórczości — że obraz powstaje z obecności, a nie z emocji, wspomnień czy narracyjnych impulsów.

Twórczość artystki koncentruje się na geście malarskim i jego zdolności do rejestrowania chwili obecnej. Jej prace nie wynikają z emocjonalnych impulsów ani autobiograficznych przeżyć; powstają w stanie świadomego wyciszenia, które umożliwia gestowi zaistnienie poza doraźnymi uczuciami i narracjami. Kluczowym elementem procesu jest umiejętność wejścia w przestrzeń wewnętrznej pustki, rozumianej nie jako brak, lecz jako warunek czystej, nieemocjonalnej obecności.

Artystka postrzega obraz jako zapis „tu i teraz”, jednak nie dąży do dokumentowania subiektywnego doświadczenia. Jej celem jest wypracowanie formy posiadającej wymiar uniwersalny, niezakotwiczony w konkretnym stanie psychicznym czy czasie. Moment rozpoczęcia pracy jest zawsze poprzedzony procesem przygotowania, a powstawanie obrazu podporządkowane jest znalezieniu właściwej chwili, w której możliwy staje się gest o odpowiedniej intensywności i klarowności. To właśnie ta gotowość do bycia w danym momencie decyduje o kierunku i charakterze każdej realizacji.

Ważną rolę w jej praktyce odgrywa praca z kolorem oraz przechodzenie między małymi a dużymi formatami. Miniatury funkcjonują jako laboratorium idei, natomiast przeniesienie ich rozwiązań na wielkie płótna wymaga zmiany narzędzi, skali ruchu i parametrów technicznych. Artystka świadomie mierzy się z fizycznością malarstwa: proporcją pędzla do powierzchni, gęstością farby, naciskiem i materialnością podobrazia. Każdy gest jest efektem współpracy między ciałem a płótnem. I jednocześnie całe jej ciało, obecnie zmieniające się pod wpływem choroby, też poniekąd staje się narzędziem malarskim, warunkującym formę i treść poszczególnych obrazów.

Prace Jol Gmur są próbą uchwycenia obecności – gestu, który wyłania się z koncentracji, milczenia i świadomego trwania. Nie opowiadają o emocjach, lecz o przestrzeni, w której emocje przestają determinować formę, a malarstwo staje się doświadczeniem czystej, uważnej obecności. W tym sensie „obecnie” nie jest jedynie tytułem wystawy, lecz kondycją twórczą, w której powstają wszystkie prezentowane prace.

Osoby kuratorskie: Ania Szynwelska, Marek Rogala
Producentka wydarzenia: Natalia Grzymała